گال یا جرب از جمله مشکلات پوستی بوده که میتواند به شدت آزاردهنده و نگرانکننده باشد. گال که بهدلیل تماس پوست با انگل میکروسکوپی به نام سارکوپتس اسکابئی (Sarcoptes scabiei) ایجاد میشود، خارش شدید، قرمزی، پوستهپوسته شدن و التهاب در پوست را به دنبال دارد.
شناخت صحیح علائم این بیماری، انواع و عوارض، نحوه انتقال آن و راههای درمان گزش حشرات چون گال میتواند به پرستار بیمار در مدیریت مؤثرتر و کاهش عوارض این مشکلات کمک کند. پس با ما همراه باشید تا با این عوامل آشنا شده و حتی راههای پیشگیری و عوارض این بیماری را بررسی کنیم.
گال چیست؟
سوال بسیاری از افراد این است که حشره گال چیست؟ گال یا جرب (Scabies)، یک بیماری پوستی بوده که توسط نوعی انگل به نام سارکوپتس اسکابئی (Sarcoptes scabiei) ایجاد میشود. این انگل که به شکل ریز و میکروسکوپی است، به داخل لایه بالایی پوست نفوذ کرده، در آنجا زندگی کرده و تخمریزی میکند. این فرآیند باعث ایجاد خارش شدید بهخصوص در شب و ایجاد جوشها و تاولهای کوچک بر روی پوست میشود.
گال معمولاً از طریق تماس نزدیک پوست با پوست و یا استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند لباسها و ملافهها انتقال مییابد. علائم این بیماری شامل خارش شدید، بهویژه در شب و ظهور برجستگیهای کوچک، قرمز و تاولی روی پوست است.
نواحی از بدن که بیشتر درگیر میشوند شامل مچ دستها، بین انگشتان، آرنجها، زیر بغل و ناحیه تناسلی هستند. درمان گال معمولاً با استفاده از کرمها و لوسیونهای خاص انجام میشود که توسط پزشک تجویز میگردد. همچنین، به منظور جلوگیری از انتقال و بازگشت مجدد بیماری، لازم بوده که همه اعضای خانواده و کسانی که در تماس نزدیک با فرد مبتلا بودهاند نیز درمان شوند.

گال از چی به وجود میاد؟
گال زمانی ایجاد میشود که انگل میکروسکوپی سارکوپتس اسکابئی به پوست انسان نفوذ کند. این انگلها با ایجاد تونلهای ریز در لایه بالایی پوست زندگی و تخمریزی میکنند و به همین دلیل باعث خارش و التهاب میشوند. چرخه زندگی کوتاه این انگلها و سرعت تکثیرشان باعث میشود که حتی تماس کوتاه با فرد آلوده یا استفاده مشترک از وسایل شخصی، به راحتی منجر به انتقال بیماری شود.
عوامل دیگری که میتوانند ریسک ابتلا به گال را افزایش دهند شامل زندگی در محیطهای شلوغ، استفاده از وسایل مشترک و ضعف سیستم ایمنی بدن هستند. شناخت منبع بیماری و درک نحوه انتشار آن، اولین گام مهم در پیشگیری و درمان موفقیتآمیز گال به شمار میرود.
علائم بیماری گال
ابتلا به گال باعث مجموعهای از علائم پوستی و ناراحتیهای فیزیکی میشود که مهمترین آنها شامل موارد زیر است:
- خارش شدید: خارش مهمترین و رایجترین علامت گال است و اغلب در شبها تشدید میشود، زیرا انگلها در این زمان فعالتر هستند. این خارش میتواند به حدی شدید باشد که خواب بیمار را مختل کند و باعث ایجاد خستگی و تحریک روانی شود.
- جوشها و برجستگیهای ریز و قرمز: این جوشها معمولاً به شکل نقاط کوچک یا برآمدگیهای قرمز روی پوست ظاهر میشوند و ممکن است با خارش شدید همراه باشند. بیشتر در نواحی بین انگشتان، مچها، آرنجها، زیر بغل، دور کمر و ناحیه تناسلی دیده میشوند.
- زخمها و تاولهای کوچک: خاراندن مداوم پوست میتواند باعث خراش، تاولهای ریز و حتی عفونت ثانویه شود. این زخمها ممکن است دردناک باشند و در صورت عدم مراقبت، باکتریها روی آنها رشد کنند.
- خطوط نازک و مواج روی پوست: این خطوط، نشانه تونلهایی هستند که کنههای گال در زیر پوست ایجاد میکنند. معمولاً طول این تونلها چند میلیمتر است و میتوانند شکلهای مارپیچی یا مستقیم داشته باشند.
- علائم غیرمعمول: در بعضی بیماران، به خصوص سالمندان یا افراد با سیستم ایمنی ضعیف، ممکن است خارش کمتر باشد اما ضایعات گستردهتر و شدیدتری دیده شود. همچنین، حساسیت شدید پوست و التهاب طولانیمدت میتواند منجر به ضخیم شدن پوست و تغییر رنگ آن شود.
این معمولاً علائم ۲ تا ۶ هفته پس از تماس با انگل ظاهر میشوند، اما در افرادی که قبلاً به گال مبتلا شدهاند، علائم میتوانند سریعتر و شدیدتر بروز کنند.
انواع حشره جرب یا گال
حشرهی جرب یا گال (Scabies) یک انگل پوستی است که باعث بیماری جرب یا گال میشود. این حشرهها انواع مختلفی دارند که میتوانند بر انسانها و حیوانات تأثیر بگذارند. در ادامه به چند نوع اصلی از حشرههای جرب اشاره میکنیم:
- Sarcoptes scabiei var. hominis: این گونه از حشره جرب باعث بیماری گال در انسانها میشود. این انگلها وارد پوست شده و تونلهایی را زیر پوست ایجاد میکنند که منجر به خارش شدید، التهاب و قرمزی میشوند. این نوع گال معمولاً از طریق تماس نزدیک با فرد مبتلا یا از طریق اشتراک لباس یا تخت خواب منتقل خواهد شد.
- Sarcoptes scabiei var. canis: این نوع جرب معمولاً در سگها یافت میشود و میتواند به انسانها نیز منتقل شود، هرچند که علائم در انسانها معمولاً خفیفتر است و به عنوان “گال سگ” شناخته میشود. سگهای آلوده به این نوع جرب، خارش شدید و ریزش مو را تجربه میکنند.
- Notoedres cati: این نوع از Scabies بیشتر در گربهها دیده میشود. با این حال در انسانها نیز ممکن است ایجاد شود؛ اما معمولاً محدود به مناطقی از پوست است که با گربه تماس داشتهاند.
- Psoroptes spp: این نوع Scabies در گوسفندان، خرگوشها و سایر حیوانات اهلی یافت میشود. اگرچه به ندرت در انسانها دیده شده، اما ممکن است باعث علائمی مشابه گال در انسانها شود.
هر یک از این گونهها با ایجاد خارش و التهاب پوست مشکلاتی را برای میزبان خود ایجاد میکنند و بسته به گونهی خاص، ممکن است درمانهای متفاوتی نیاز باشد.
علائم جرب و گال در انسان
علائم ابتلا به حشره گال (جرب) شامل موارد زیر هستند:
- خارش شدید: خارش به خصوص در شبها شدیدتر میشود.
- جوشهای ریز و قرمز: این جوشها ممکن است به صورت نقاط قرمز یا برجستگیهای کوچک روی پوست ظاهر شوند.
- زخمها و تاولهای ریز: در اثر خاراندن مداوم ممکن است زخمها یا تاولهای کوچکی ایجاد شوند.
- خطوط نازک و مواج روی پوست: این خطوط نشاندهنده تونلهایی هستند که کنههای گال در زیر پوست ایجاد میکنند.
این علائم ممکن است بین 2 تا 6 هفته پس از آلودگی ظاهر شوند. شناخت علائم به تشخیص نوع بیماری کمک شایانی میکند. برای مثال سندروم گرگینه را با رشد غیر طبیعی مو در جاهای مختلف بدن میتوان شناخت.

بیماری گال در کجا ایجاد می شود؟
سوال بسیاری از افراد است که حشره گال از کجا میاید؟ بیماری گال (Scabies) یک بیماری پوستی است که به واسطهی آلودگی به کنهای میکروسکوپی به نام “Sarcoptes scabiei” ایجاد میشود. این کنههای بسیار کوچک به لایههای سطحی پوست نفوذ کرده و تونلهایی زیر پوست ایجاد میکنند که این فرآیند منجر به خارش شدید و تحریک پوست میشود. این خارش معمولاً به ویژه در شبها شدت مییابد، چرا که کنهها در شب فعالتر هستند. گال معمولاً در نواحی خاصی از بدن بروز میکند که شامل:
- بین انگشتان دست و پا: این نقاط به دلیل تراکم بالا و نزدیکی به همدیگر، محیط مناسبی برای رشد و تکثیر کنهها فراهم میکنند.
- مچ دست و آرنج: نواحی خمیده و پر از چینخوردگی، محل مناسبی برای نفوذ کنهها هستند.
- زیر بغل: به دلیل رطوبت و گرمای بیشتر، این ناحیه محیط مساعدی برای کنهها به حساب میآید.
- دور کمر: معمولاً نقاطی که با لباس و بندهای محکم در تماس هستند، بیشتر در معرض ابتلا به گال قرار دارند.
علاوه بر تماس مستقیم، گال میتواند از طریق استفاده از لباسها، ملافهها و حتی حولههای مشترک نیز منتقل شود. اما برخلاف انگل ها، غذا های شما گال را انتقال نمی دهند. مثلا کرم آسکاریس در کودکان بیشتر از راه غذا و دهان وارد میشود.
نحوه انتقال حشره جرب
جرب حشره که به نام علمی Sarcoptes scabiei شناخته میشود، از طریق تماس مستقیم پوست به پوست با فرد آلوده منتقل میشود. این تماس میتواند طولانی یا کوتاه باشد، اما معمولاً نیاز به تماس نزدیک و طولانی دارد، مثل در آغوش گرفتن یا تماسهای فیزیکی نزدیک دیگر. همچنین، جرب میتواند از طریق استفاده مشترک از وسایل شخصی مثل لباس، ملحفه یا حوله آلوده منتقل شود، اگرچه این روش انتقال کمتر شایع است. افراد در محیطهای شلوغ یا مشترک، مثل خانوادهها، خوابگاهها یا مراکز مراقبتهای طولانیمدت، بیشتر در معرض خطر ابتلا به جرب هستند.
تشخیص گزش حشره گال
گزش حشره گال ناشی از ورود و تکثیر نوعی انگل میکروسکوپی به نام سارکوپتس اسکابئی (Sarcoptes scabiei) به پوست انسان است. این انگلها به لایهی بالایی پوست نفوذ میکنند و باعث ایجاد خارش شدید و بروز ضایعات پوستی میشوند. برای تشخیص گزش gall، باید به نکات زیر توجه کرد:
- تشخیص میکروسکوپی: پزشک ممکن است با تراشیدن بخش کوچکی از پوست مشکوک به گال و بررسی آن زیر میکروسکوپ، به دنبال انگلها، تخمها یا مدفوع آنها بگردد. این روش معمولاً برای تشخیص قطعی استفاده میشود.
- تشخیص افتراقی: برخی از بیماریهای پوستی دیگر مانند اگزما، درماتیت تماسی، پسوریازیس و عفونتهای قارچی ممکن است علائمی مشابه با گال ایجاد کنند. بنابراین، پزشک باید این شرایط را نیز در نظر بگیرد.
- تاریخچه تماس: اگر فرد با شخصی که دارای گال است در تماس نزدیک بوده باشد، این موضوع میتواند نشانهای از وجود این بیماری باشد.
- پاسخ به درمان: اگر پس از استفاده از داروهای ضد گال (مانند پرمترین یا ایورمکتین) علائم بهبود یابند، تشخیص گال تأیید میشود.
اگر به گزش gall مشکوک هستید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا تشخیص قطعی و درمان مناسب برایتان تعیین شود.

راهکارهای درمانی حشره گال
درمان گال چقدر طول میکشد؟ برای درمان gall، روشهای مختلفی وجود دارد که به طور کلی شامل موارد زیر است:
- پریمترین: این دارو به طور معمول به صورت کرم یا لوسیون تجویز میشود و برای درمان عفونتهای گال بسیار مؤثر است.
- بنزیل بنزوات: به صورت کرم استفاده شده و میتواند به کاهش علائم و نابودی انگلها کمک کند.
- سولفور: به صورت پماد یا کرم و به طور معمول برای درمان گالهای مقاوم به درمانهای دیگر استفاده میشود.
- ایورمکتین: این دارو برای درمان گالهای شدید یا مقاوم به درمانهای موضعی استفاده شده و به صورت قرص تجویز میشود.
در صورت عدم بهبودی یا بروز عوارض جانبی، مراجعه به پزشک برای تنظیم و تغییر درمان ضروری است. پیشگیری از انتقال گال به دیگران با رعایت بهداشت شخصی و مراقبت از محیط زندگی اهمیت زیادی دارد.
درمان سنتی بیماری گال
درمان گال چقدر طول میکشد؟ درمان سنتی بیماری گال که به نام “سارکوپتوز” نیز شناخته میشود، به روشهای طبیعی و گیاهی اشاره دارد. این بیماری ناشی از آلودگی به مایتهای کوچک است که در زیر پوست زندگی میکنند و باعث خارش و التهاب میشوند. برخی از درمانهای سنتی عبارتند از:
- استفاده از روغنهای گیاهی: روغنهایی مانند روغن درخت چای و روغن نارگیل به دلیل خواص ضدعفونیکننده و ضدالتهابی خود، میتوانند به کاهش خارش و التهاب کمک کنند. این روغنها میتوانند به طور مستقیم بر روی نواحی آسیبدیده مالیده شوند.
- استفاده از داروهای گیاهی: گیاهانی مانند آلوئهورا و بابونه به دلیل خواص آرامشبخش و ضدالتهابی خود، ممکن است به تسکین علائم کمک کنند. ژل آلوئهورا و دمکرده بابونه میتوانند به کاهش خارش و التهاب کمک کنند.
- حمام با جوششیرین: افزودن جوششیرین به آب حمام میتواند به کاهش خارش و تسکین پوست کمک کند. جوششیرین به دلیل خاصیت قلیایی خود میتواند به تعادل pH پوست کمک کند و خارش را کاهش دهد.
- استفاده از سرکه سیب: سرکه سیب دارای خواص ضدباکتری و ضدقارچ است و میتواند به کاهش خارش و التهاب کمک کند. میتوان آن را با مقداری آب رقیق کرده و بر روی پوست مالید.
این روشها ممکن است به کاهش علائم کمک کنند، اما برای درمان کامل بیماری گال و ریشهکن کردن مایتها، مشاوره با یک پزشک و استفاده از درمانهای دارویی تجویزشده، ضروری است.

نشانه های خوب شدن گال
پس از شروع درمان مناسب، علائم گال به تدریج کاهش مییابند و نشانههای بهبود شامل موارد زیر هستند:
- کاهش خارش شبانه: یکی از اولین علائم بهبود، کاهش شدت خارش شبهاست. وقتی انگلها از بین میروند یا تعدادشان کاهش مییابد، تحریک پوست کمتر شده و خواب بیمار بهتر میشود.
- محو شدن جوشها و تاولها: برجستگیها و زخمهای ریز پوست که ناشی از تخمریزی و تونلزنی انگلها بودند، به تدریج کمرنگ و محو میشوند. این روند معمولاً چند روز پس از آغاز درمان قابل مشاهده است.
- کاهش التهاب: قرمزی و تورم پوست کاهش مییابد و پوست به آرامی به حالت طبیعی خود بازمیگردد.
- بازگشت پوست به حالت طبیعی: بعد از کامل شدن دوره درمان، پوست تقریباً بدون ضایعات و خطوط تونلمانند انگل خواهد بود. ممکن است خارش جزئی برای چند روز باقی بماند که طبیعی است و نیازی به نگرانی ندارد.
طول درمان بیماری گال
مدت زمان درمان به شدت بیماری و نوع درمان بستگی دارد:
- درمان موضعی: معمولاً با کرمهایی مانند پریمترین یا بنزیل بنزوات انجام میشود و ۱ تا ۲ هفته طول میکشد. استفاده دقیق طبق دستور پزشک برای جلوگیری از بازگشت بیماری ضروری است.
- درمان خوراکی: در موارد شدید یا مقاوم به درمان موضعی، داروهای خوراکی مانند ایورمکتین تجویز میشوند که ممکن است چند هفته طول بکشد. مصرف کامل دوره درمان و رعایت بهداشت محیط برای جلوگیری از عود بیماری حیاتی است.
پیشگیری از بیماری گال
پیشگیری یکی از مهمترین مراحل کنترل گال است، زیرا این بیماری بسیار مسری است:
- پوشیدن لباس محافظ: در محیطهایی که احتمال آلودگی بالاست، استفاده از لباسهای بلند و دستکشهای محافظ میتواند مانع تماس مستقیم پوست با انگل شود.
- استفاده از مواد دافع حشرات: اسپریها یا کرمهای مخصوص میتوانند از تماس انگلها با پوست جلوگیری کنند.
- تمیز کردن محیط و شستوشوی منظم: لباسها، ملحفهها، حولهها و وسایل مشترک باید با آب داغ شسته و در محیط خشک و تمیز نگهداری شوند.
- حفظ بهداشت فردی: دوش گرفتن منظم، تغییر لباس پس از حضور در محیطهای آلوده و عدم استفاده مشترک از وسایل شخصی، احتمال انتقال انگل را کاهش میدهد.
آیا بیماری گال خطرناک است؟
با تشخیص به موقع، درمان درست و رعایت بهداشت، گال قابل کنترل است و به ندرت عوارض جدی ایجاد میکند. گال معمولاً بیماری کشندهای نیست، اما میتواند مشکلات و ناراحتیهای قابل توجهی ایجاد کند:
- خارش شدید: ممکن است باعث اختلال خواب، خستگی و کاهش کیفیت زندگی شود.
- عفونتهای ثانویه: خاراندن مداوم پوست میتواند منجر به زخم و ورود باکتریها شود که نیاز به درمان جداگانه دارد.
- خطر برای افراد آسیبپذیر: سالمندان، نوزادان و کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، ممکن است علائم شدیدتر و ضایعات گستردهتری تجربه کنند.
عوارض بیماری گال
حشره جرب چیست؟ بیماری گال (Scabies) بهوسیلهٔ یک انگل میکروسکوپی به نام سارکوپتس اسکابئی (Sarcoptes scabiei) ایجاد میشود. عوارض این بیماری شامل موارد زیر است:
- خارش شدید: یکی از علائم اصلی گال است که بهویژه در شبها تشدید میشود.
- قرمزی و التهاب پوست: در نتیجه خارش و آسیب به پوست.
- راشهای پوستی: معمولاً بهصورت جوشهای کوچک و قرمز که ممکن است با خارش همراه باشد.
- جوشهای پاپولر: که ممکن است بهویژه در نواحی بین انگشتان، مچ دست و کشالهٔ ران ظاهر شوند.
اگر علائم گال مشاهده شد، مراجعه به پزشک برای تشخیص و درمان مناسب ضروری است.
به نقل از وبسایت my.clevelandclinic.org :
گال یک بیماری پوستی مسری است که به وسیله کنههای کوچک ایجاد میشود و باعث خارش شدید، بثورات پوستی و زخمهای دردناک میشود. این اختلال میتواند به راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل شود و بیشتر در شرایط شلوغ و گرمسیری شایع است. درمان گال معمولاً با کرمها یا داروهای خوراکی انجام میشود و نیاز به مراقبت و پیشگیری از گسترش بیماری دارد.
پیشگیری از گزش حشره جرب
روشهای پیشگیری از گزش حشره جرب چیست؟ برای پیشگیری از گزش Scabies، میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:
- پوشیدن لباس محافظ: در هنگام قرار گرفتن در محیطهای آلوده به جرب، از لباسهای بلند و محافظتی استفاده کنید. پوشیدن دستکش و چکمههای بلند نیز میتواند کمککننده باشد.
- استفاده از مواد دافع حشرات: از مواد دافع حشرات که برای پیشگیری از گزش حشرات طراحی شدهاند، استفاده کنید. این مواد را به صورت اسپری یا کرم روی پوست و لباسهای خود بمالید.
- تمیز کردن محیط: محیطهای آلوده به جرب باید به خوبی تمیز شوند. شستوشوی منظم و استفاده از مواد ضدعفونیکننده میتواند به کاهش جمعیت جربها کمک کند.
- حفظ بهداشت فردی: پس از قرار گرفتن در محیطهای مشکوک، دوش بگیرید و لباسهای خود را تغییر دهید تا از گزش جلوگیری شود.
با رعایت این نکات، میتوانید خطر گزش Scabies را به حداقل برسانید.
تفاوت گال و اگزما
حشره ی گال و اگزما دو مشکل پوستی متفاوت هستند که علائم و درمانهای مختلفی دارند:
1. گال (Scabies)
- علت: گال ناشی از انگلهای میکروسکوپی به نام سارکپتس اسکابئی است که در پوست نفوذ کرده و باعث خارش و التهاب میشود.
- علائم: خارش شدید، به ویژه در شب، بثورات قرمز و خارشدار که ممکن است در نواحی بین انگشتان دست، مچها و ناحیه تناسلی ظاهر شود.
- انتقال: گال از طریق تماس مستقیم با پوست فرد آلوده یا استفاده از وسایل شخصی مشترک منتقل میشود.
2. اگزما (Eczema)
- علت: اگزما یک اختلال التهابی پوستی بوده که ممکن است ناشی از واکنشهای آلرژیک، حساسیت به محیط یا اختلالات ژنتیکی باشد.
- علائم: خشکی، قرمزی، خارش و التهاب پوست. بثورات اگزما میتوانند در نواحی مختلف بدن ظاهر شوند و ممکن است با پوستهپوسته شدن یا ترک خوردن پوست همراه باشند.
- انتقال: اگزما مسری نیست و از فرد به فرد منتقل نمیشود.
در مجموع، گال ناشی از یک انگل بوده و معمولاً با خارش شبانه مشخص میشود؛ در حالی که اگزما بیشتر به دلایل آلرژیک یا محیطی و با خارش و خشکی پوست ایجاد میشود.
تفاوت گال و ساس
حشره گال و ساس هر دو حشرات انگل هستند، اما تفاوتهای مهمی دارند:
- گال: مگسهای ریز (مانند مایتها) هستند که زیر پوست زندگی میکنند و باعث ایجاد خارش، التهاب، و ضایعات پوستی میشوند. گال معمولاً از طریق تماس مستقیم با فرد آلوده منتقل میشود.
- ساس: حشرات ریز و مسطحی هستند که عمدتاً در محیطهای خواب مانند تشک و لحافها پنهان میشوند و خون انسان را میمکند. نیش زدن زنبور و ساسها میتواند باعث خارش و التهاب پوستی شود و انتقال آنها بیشتر از طریق تماس با محلهای آلوده صورت میگیرد.
در مجموع، گال زیر پوست زندگی میکند ولی ساسها روی پوست زندگی کرده و خون را میمکند.

سخن پایانی
گال یا حشره جرب هر دو عارضههای پوستی ناشی از انگلها هستند که به طور خاص از طریق تماس نزدیک منتقل میشوند. درمان مؤثر آنها معمولاً شامل داروهای ضدانگل و رعایت بهداشت دقیق است. پیشگیری از طریق اجتناب از تماس مستقیم با افراد مبتلا و بهداشت منظم میتواند به کاهش خطر ابتلا کمک کند. توجه به علائم اولیه، مراجعه به پزشک و کمک گرفتن از پرستار در منزل در صورت بروز مشکلات پوستی، نقش مهمی در مدیریت و درمان این بیماریها دارد. توجه شود که ممکن است علائم گزش گال با علائم بیماری اسکلرودرما اشتباه گرفته شود.
سوالات متداول
