این مقاله در تاریخ 18-05-1405 توسط تیم پرستاری زندگی برتر اکسین بازبینی و به‌روزرسانی شده است.
بیش فعالی در بزرگسالان یا ADHD یکی از اختلالات عصبی‌رشدی است که می‌تواند بر جنبه‌های مختلف زندگی فرد، از کار و تحصیل گرفته تا روابط عاطفی و زندگی روزمره، تأثیر بگذارد. برخلاف تصور رایج، بیش فعالی فقط مربوط به دوران کودکی نیست و علائم آن می‌توانند تا بزرگسالی ادامه پیدا کنند.
اگر فردی دائماً کارهای مهم خود را فراموش می‌کند، برای انجام وظایف تمرکز کافی ندارد، کارها را به تعویق می‌اندازد، دیر به قرارها می‌رسد یا در کنترل تکانه‌ها و احساسات خود مشکل دارد، ممکن است علائم ADHD در بزرگسالی را تجربه کند. البته وجود یکی از این نشانه‌ها به‌تنهایی به معنای ابتلا به بیماری نیست و تشخیص باید توسط متخصص انجام شود. در ادامه، با بیش فعالی در بزرگسالان، خصوصیات مردان و زنان بیش فعال، عوارض این اختلال، تأثیر آن بر ازدواج و روش‌های تشخیص و درمان آشنا می‌شویم.
بیش فعالی در بزرگسالان چیست؟
بیش فعالی در بزرگسالان یک اختلال مزمن است که می‌تواند توانایی فرد برای مدیریت توجه، افکار، احساسات و رفتارها را تحت تأثیر قرار دهد. این اختلال معمولاً از دوران کودکی شروع می‌شود، اما ممکن است در آن زمان تشخیص داده نشده باشد و فرد در بزرگسالی با مشکلات بیشتری در محیط کار، روابط اجتماعی یا زندگی شخصی مواجه شود.
بیماری ای دی اچ دی در بزرگسالان می‌تواند با علائم متفاوتی نسبت به دوران کودکی ظاهر شود. برای مثال، بیش فعالی فیزیکی ممکن است در بزرگسالان بیشتر به شکل بی‌قراری ذهنی، ناتوانی در آرام ماندن یا نیاز دائمی به انجام فعالیت‌های مختلف دیده شود.
به نقل از healthline:
فراموش کردن بعضی چیزها برای هر کسی ممکن است اتفاق بیفتد، اما در افراد مبتلا به ADHD، فراموشکاری معمولا بیشتر و مکررتر دیده می شود. برای مثال، فرد ممکن است مرتب فراموش کند وسایل خود را کجا گذاشته است یا تاریخ ها و مناسبت های مهم را به خاطر نیاورد.
شدت این فراموشکاری می تواند متفاوت باشد. گاهی فقط آزاردهنده است و اختلال جدی در زندگی ایجاد نمی کند، اما در برخی افراد ممکن است به اندازه ای باشد که بر عملکرد روزانه تاثیر بگذارد.
فراموشکاری مکرر می تواند بر عملکرد شغلی و روابط فردی تاثیر بگذارد. اگر اطرافیان با ADHD و علائم آن آشنا نباشند، ممکن است این رفتارها را به اشتباه نشانه بی دقتی، بی مسئولیتی یا بی توجهی فرد تلقی کنند.
ADHD در بزرگسالان معمولاً در سه الگوی اصلی دیده می‌شود:
1. نوع کم‌توجهی
در این نوع، مشکلات مربوط به توجه و تمرکز برجسته‌تر هستند. فرد ممکن است در تکمیل وظایف، دنبال کردن دستورالعمل‌ها، سازماندهی کارها و به خاطر سپردن جزئیات مشکل داشته باشد.
2. نوع بیش فعال ـ تکانشی
در این حالت، بی‌قراری و رفتارهای تکانشی بیشتر دیده می‌شوند. فرد ممکن است زیاد صحبت کند، حرف دیگران را قطع کند، برای منتظر ماندن مشکل داشته باشد یا بدون فکر کردن به پیامدهای رفتار خود تصمیم بگیرد.
3. نوع ترکیبی
در نوع ترکیبی، علائم کم‌توجهی و بیش فعالی ـ تکانشی همزمان وجود دارند.
علائم بیش فعالی در بزرگسالان
بیماری بیش فعالی در بزرگسالان برخی از نشانه‌ها و علائم مشخص را دارد که مبتلایان به این بیماری آن را بروز می‌دهند:
کم‌توجهی
کم‌توجهی به این معنی است که فرد در انجام برخی از فعالیت‌ها همواره دچار مشکل است:
- تمرکز و توجه به جزئیات
- گوش دادن به صحبت‌های دیگران
- دنبال کردن دستورالعمل‌ها
- سازماندهی وظایف
- به‌خاطر سپردن فعالیت‌های مختلف
بیش‌فعالی
بیش‌فعالی معمولا به‌شکل زیر خودش را نشان می‌دهد:
- زمانی که باید در یک مکان بماند، آن را ترک می‌کند.
- در یک مکان نامناسب، بی‌قرار است.
- صحبت کردن زیاد از نشانه‌های بیش‌فعالی است.
- تمایل به منظر ماندن در صف ندارد.
- صحبت‌های دیگران را قطع می‌کند.
- پیش از اینکه پرسش دیگران تکمیل شود، به آن پاسخ می‌دهد.
بی‌نظمی
همه افراد ممکن است در طول زندگی چالش‌هایی را تجربه کنند، اما کیس‌های بیش فعالی در بزرگسالان معمولا بیشتر این چالش‌ها را تجربه می‌کنند. آن‌ها قدرت انجام هر کاری در زمان و مکان مناسب را ندارند. آن‌ها در رسیدگی به اولویت‌ها، پیگیری وظایفی که نیاز به نظم دارند و غیره مشکل دارند. با درمان adhd در بزرگسالان معمولا نشانه‌های بی‌نظمی کاهش پیدا می‌کند.
مشکل در روابط
کیس‌های بیش فعالی در بزرگسالان معمولا در روابط خود مشکلات و چالش‌های زیادی را تجربه می‌کنند. بیش فعالی در بزرگسالان و ازدواج معمولا همواره سخت و پردردسر است. بی‌توجهی، خسته شدن مداوم، بیش از حد صحبت کردن با دیگران، بی‌احساسی، بی‌مسئولیتی از جمله ویژگی‌های کیس‌های adhd در بزرگسالی است که باعث می‌شوند آن‌ها در روابط خود چالش‌هایی را تجربه کنند.
دغدغه‌های عاطفی
افرادی که دچار بیش فعالی در بزرگسالی هستند، احساسات پویا و در جریان دارند. به‌این‌ترتیب آن‌ها همواره زود خسته می‌شوند و انجام کارهای هیجان‌انگیز همیشه برای آن‌ها جالب است. معمولا ناامیدی‌های کوچک و جزئی برای این افراد قابل تحمل نیست و به افسردگی‌ها و تغییرات خلق‌وخو بزرگ منتهی می‌شود. درصورتی‌که دغدغه‌های عاطفی آن‌ها دیده نشوند. ممکن است روابط شخصی یا حتی کاری‌شان تحت شعاع قرار بگیرد. به‌همین دلیل است که بیش فعالی در بزرگسالان و ازدواج معمولا چالش‌های زیادی در پی دارد.
تمرکز بیش‌ازحد
با اینکه بیماری بیش فعالی در بزرگسالان معمولا باعث می‌شود که آن‌ها تمرکز نداشته باشند، اما گاهی این افراد علائم تمرکز بیش از حد را نیز نشان می‌دهند. این افراد گاهی بیش از اندازه در چیزی غرق می‌شوند و از اطراف خودشان بی‌اطلاع هستند. این افراد معمولا توانایی کمی در درک زمان و برنامه‌ریزی دارند. در این مواقع استفاده از خدمات پرستار بیمار می‌تواند مفید باشد.
چالش در مدیریت زمان
معمولا افرادی که به بیماری بیش فعالی در بزرگسالان مبتلا هستند، در مدیریت زمان، توانایی کمتری دارند. این چالش گاهی باعث بی‌نظمی و عدم توانایی در انجام وظایف می‌شود. آن‌ها معمولا کارها را به تعویق می‌اندازند، به قرارها دیر می‌رسند و تکالیف خسته کننده را به نادیده می‌گیرند.
فراموشی
درصد فراموشی در افرادی که به بیش فعالی در بزرگسالان مبتلا هستند، بالا است. آن‌ها معمولا مکانی که چیزی در آن قرار دارد تاریخ‌های مهم یا حتی اسم اشخاص را فراموش می‌کنند. در کیس‌های نادر، همین فراموشی به یک چالش بزرگ تبدیل می‌شود. معمولا فراموشی روی شغل و روابط شغلی این افراد تاثیر سو دارد. اطرافیان اطلاعی درخصوص بیماری فرد نداشته و این عارضه را با بی‌دقتی و حواس‌پرتی اشتباه می‌گیرند. درمان adhd در بزرگسالان معمولا با بهبود حافظه فرد همراه است.
هیجان
از بارزترین نشانه‌های ابتلا به بیش فعالی در بزرگسالان هیجان است. این هیجان در اشکال مختلف خودش را انسان می‌دهد:
- انجام کارهایی بدون اینکه به عواقب آن فکر کنند.
- عجله داشتن در انجام کارها و تکالیف
- رفتارهای نامتعارف از دید جامعه
- قطع کردن حرفهای دیگران در حین مکالمه
افراد بیش‌فعال معمولا عادت‌های مخرب در خرید کردن دارند. خرید کردن هیجانی و ناگهانی از نشانه‌های بارز این افراد است.
بی‌انگیزه بودن
این افراد در برخی از مواقع احساس بی‌انگیزه بودن دارند. نداشتن انگیزه معمولا در کودکانی که به بیش‌فعالی مبتلا هستند معمولا باعث می‌شود که تمرکز کافی برای انجام تکالیف خود نداشته باشند. این مورد در بزرگسالان هم دیده می‌شود. بزرگسالان معمولا احساس تنبلی و دشواری برای انجام کارها دارند و انگیزه کافی برای انجام تکالیف و وظایف خود ندارند. این افراد برای تمرکز کردن طولانی مدت روی کاری، مشکل دارند.
خستگی
درست است که این افراد اغلب نشانه بی‌قراری را بروز می‌دهد، اما نقطه مقابل بی‌قراری آن‌ها خستگی است که برای بسیاری از بزرگسالان که درگیر بیش فعالی در بزرگسالان هستند، رخ می‌دهد. معمولا مواردی مانند فعالیت بیش از اندازه، اختلالات خواب، تلاش برای نگه داشتن تمرکز، عوارض جانبی داروها و غیره باعث ایجاد نشانه خستگی در این افراد می‌شود.
سلامت جسمانی
بیش‌فعالی می‌تواند چالش‌هایی برای سلامت جسمانی فرد ایجاد کند. برخی از علائم بیش‌فعالی که سلامت جسمانی فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهد، عبارت‌اند از:
- بی‌نظمی
- هیجان
- نداشتن انگیزه
- استرس و اضطراب
- نوسان دمای طبیعی بدن در بزرگسالان
- دغدغه‌های عاطفی
- کمبود انگیزه
معمولا این افراد به‌خاطر موارد زیر سلامت جسمانی خوبی ندارند:
- ورزش نکردن
- نداشتن رژیم غذایی متعادل
- ترک مصرف داروهای مهم
سومصرف مواد
برخی از افرادی که به بیش فعالی در بزرگسالان مبتلا هستند، درگیر اعتیاد می‌شوند. درواقع این بیماری برخی از زمینه‌های اعتیاد را ایجاد می‌کند. معمولا افراد برای خوددرمانی، بهبود تمرکز، بهبود خواب و درمان استرس به مصرف مواد روی می‌آورند.
ناتوانی در پیگیری دستورالعمل‌ها
از علائم رایج بین افرادی که به adhd در بزرگسالی مبتلا هستند، ناتوانی در دنبال کردن دستورالعمل‌ها است. ممکن است این افراد در بزرگسالی علائم واضح‌تری را نشان بدهند. خیلی از بزرگسالان متوجه نیستند که به بیش فعالی در بزرگسالان مبتلا هستند و چرا اهداف‌شان عملی نمی‌شود. بیمارانی که بیش فعالی دارند، در دنبال کردن دستورالعمل‌ها و برنامه‌ریزی شغلی با مشکل مواجه می‌شوند. این افراد معمولا اخراج از محیط کار و جرائم اجتماعی و قانونی را تجربه می‌کنند. همچنین در برنامه‌ریزی برای زندگی شخصی هم با مشکل مواجه هستند.
خصوصیات مردان بیش فعال
خصوصیات مردان بیش فعال می‌تواند مانند سایر افراد مبتلا به ADHD شامل مشکلات توجه، بی‌قراری و رفتارهای تکانشی باشد. با این حال، شکل بروز علائم در هر فرد متفاوت است و نمی‌توان تنها بر اساس جنسیت درباره ابتلا به ADHD قضاوت کرد.
برخی از ویژگی‌هایی که ممکن است در مردان مبتلا به بیش فعالی دیده شود عبارت‌اند از:
- بی‌قراری و نیاز به فعالیت مداوم
- تصمیم‌گیری‌های عجولانه
- قطع کردن صحبت دیگران
- مشکل در مدیریت زمان
- فراموش کردن کارها و قرارها
- دشواری در دنبال کردن دستورالعمل‌ها
- شروع کردن چند کار و نیمه‌کاره رها کردن آن‌ها
- مشکل در کنترل خشم یا واکنش‌های هیجانی
- بی‌توجهی به جزئیات
- دشواری در حفظ تمرکز روی کارهای یکنواخت
وجود این ویژگی‌ها به‌تنهایی نشانه قطعی ADHD نیست. برای تشخیص، باید مجموعه علائم، سابقه فرد و تأثیر آن‌ها بر زندگی روزمره بررسی شود.
خصوصیات زنان بیش فعال
تشخیص ADHD در زنان گاهی دشوارتر است، زیرا ممکن است علائم بیشتر به شکل کم‌توجهی، فراموشکاری و مشکلات سازماندهی دیده شوند و بیش فعالی فیزیکی کمتر جلب توجه کند.
خصوصیات زنان بیش فعال ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- مشکل در تمرکز
- فراموشکاری مکرر
- مشکل در تمام کردن کارها
- بی‌نظمی در محیط شخصی
- خیال‌پردازی مکرر
- دشواری در ساکت ماندن یا کنترل پرحرفیقطع کردن مکالمات
- احساس ناامیدی در برابر مشکلات کوچک
- دشواری در مدیریت همزمان چند وظیفه
بنابراین، کم‌رنگ بودن بیش فعالی فیزیکی به این معنا نیست که زن نمی‌تواند به ADHD مبتلا باشد. در برخی افراد، علائم کم‌توجهی و مشکلات اجرایی بیشتر از بی‌قراری آشکار هستند.
بیش فعالی در بزرگسالان و ازدواج
بیش فعالی در بزرگسالان و ازدواج می‌تواند چالش‌هایی ایجاد کند، به‌خصوص زمانی که علائم بیماری تشخیص داده نشده یا مدیریت مناسبی برای آن‌ها وجود نداشته باشد.
فراموش کردن قرارها، بی‌توجهی هنگام صحبت کردن، قطع کردن حرف همسر، بی‌نظمی، دیر رسیدن، تصمیم‌گیری‌های ناگهانی و ناتوانی در مدیریت هیجانات می‌توانند باعث سوءتفاهم در رابطه شوند.
از طرف دیگر، خستگی از کارهای تکراری، نیاز به تنوع و دشواری در حفظ تمرکز ممکن است روی کیفیت رابطه تأثیر بگذارد. به همین دلیل، شناخت ADHD و درک اینکه بعضی رفتارها می‌توانند با علائم اختلال مرتبط باشند، اهمیت زیادی دارد.
در صورت تشخیص و درمان مناسب، بسیاری از این مشکلات قابل مدیریت هستند. روان‌درمانی و آموزش مهارت‌هایی مانند مدیریت زمان، کنترل هیجانات و بهبود ارتباط می‌تواند به بهتر شدن روابط کمک کند.
علل بیش فعالی در بزرگسالان
هنوز دقیقا مشخص نیست که دلیل ابتلا به بیش فعالی در بزرگسالان دقیقا چیست، اما تلاش‌هایی برای یافتن علت ابتلا به این بیماری درحال انجام است. معمولا عوامل متعددی می‌تواند در بروز بیش فعالی در بزرگسالان دخیل باشند که عبارت‌اند از:
- ژنتیک: بیش فعالی در بزرگسالان معمولا در افرادی که از اقوام به این بیماری مبتلا شده‌اند، رایج است. مطالعات نشان می‌دهد که ژنتیک ممکن است در این عارضه دخیل باشد.
- محیط: برخی از عوامل محیطی ممکن است خطر ابتلا به adhd در بزرگسالی را افزایش دهد. مواردی مانند قرار گرفتن کودک در معرض سرب، زمینه‌های ابتلا به بیش‌فعالی را ایجاد می‌کند.
- مشکلاتی در طول رشد: برخی از مطالعات نشان می‌دهند که برخی از مشکلات سیستم عصبی مرزی در لحظات کلیدی رشد جنین ممکن است باعث بروز بیش‌فعالی شود.
- عوامل نورشیمیایی: اختلال در عملکرد مغز در عملکرد نوروترانسمیترها می‌تواند ایجاد علائم بیش‌فعالی بزرگسالان را در پی داشته باشد. عدم تعادل در سطح دوپامین و نوراپی‌نفرین ممکن است در بروز بیش‌فعالی دخیل باشد.
- اختلالات مزمن: برخی از اختلالات خواب، دردهای مزمن، اختلالات تغذیه‌ای و مشکلات سلامتی می‌تواند زمینه بروز بیش‌فعالی بزرگسالی را ایجاد کند.
- مشکلات عاطفی و روانی: اضطراب، افسردگی، نارسایی در خودکنترلی و مشکلات روانی دیگر، معمولا باعث بروز نشانه‌ها و علائم بیش فعالی در بزرگسالان می‌شود.
- مصرف مواد: مصرف مواد می‌تواند باعث ایجاد تغییراتی در مغز شود که به بیش فعالی در بزرگسالی بینجامد.
تشخیص تشخیص بیش فعالی در بزرگسالان
راه‌های تشخیص adhd در زنان و مردان چیست؟ هیچ آزمایش مشخص و خاصی نیست که بتواند علائم و نشانه‌های بیش فعالی در بزرگسالان را مشخص کند. تنها راه تشخیص بیش فعالی در بزرگسالان این است که علائم رفتاری بیماری را طی 6 ماه گذشته در فرد دیده باشد. همچنین سایر روش‌ها برای تشخیص بیش فعالی در بزرگسالان مفید است:
- معاینات بدنی
- بررسی شرایطی که ممکن است با بیماری اشتباه گرفته شود و شبیه بیش فعالی در بزرگسالان هستند.
- تست‌های روانشناختی برای ارزیابی علائم فرد
- بررسی اختلالاتی که در اثر بیش فعالی در بزرگسالان می‌تواند بروز کند مانند افسردگی، اضطراب، نقص یادگیری و غیره
- مشکلاتی که بیماری برای تفکر، یا رفتار فرد ایجاد می‌کند مانند اختلال رشد، بیماری تیروئید، اختلالت خواب، آسیب مغزی و غیره
- سومصرف الکل یا مواد
درمان بیش فعالی در بزرگسالان
بهترین روش‌های درمان adhd در بزرگسالان چیست؟ معمولا برای درمان بیش فعالی در بزرگسالان از راهکارهای مختلفی استفاده می‌کنند. هدف این روش‌های درمانی کاهش و کنترل نشانه‌ها و علائم بیش فعالی در بزرگسالان است. برخی از رایج‌ترین راهکارهای درمانی بیش فعالی در بزرگسالان عبارت‌اند از:
1. کنترل تغذیه
کارشناسان معتقد هستند که داشتن رژیم غذایی نامناسب درنهایت باعث adhd در بزرگسالی نمی‌شود، اما داشتن رژیم غذایی سالم حاوی میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، پروتئین‌های بدون چربی برای رشد سالم مغز مفید است. مطالعات نشان می‌دهد که ترک مواد غذایی که رنگدانه‌های مصنوعی دارد، به درمان این بیماری کمک می‌کند. مصرف اسیدهای چرب امگا 3 و دیگر مواد مغذی نیز برای درمان این اختلال مفید است.
2. مصرف دارو
داروها نیز می‌تواند به کنترل علائم بیش فعالی در بزرگسالان کمک کنند. منتها چالشی که افراد مبتلا به این بیماری با آن مواجه هستند این است که داروی مناسب را پیدا کنند. چندین گزینه مختلف وجود دارد که باید آن‌ها را امتحان کرده و در نهایت داروی مناسب خودتان را پیدا کنید.
3. انجام مشاوره مستمر
مراجعه منظم و مداوم به تراپیست می‌تواند به فرد کمک کند تا با علائم و نشانه‌های بیماری مقابله کرده و آن‌ها را کنترل کند. تراپیست همواره بیمار را در یک مسیر ثابت و موثر نگه می‌دارد.
4. خوددرمانی
فرد همواره با آگاه بودن در خصوص بیماری خود و کنترل علائم آن می‌تواند روند بیماری را کنترل کند. انجام یوگا، طبیعت‌گردی، ورزش کردن و غیره برای درمان بیش فعالی مفید است.
5. انجام تست‌های مخصوص
تست‌های روانشناسی متعددی وجود دارند که فرد مبتلا با انجام آن‌ها می‌تواند وضعیت دقیق بیماری خود را تشخیص دهد. با انجام این تست‌ها فرد آگاهی و تسلط بیشتری در خصوص بیماری خود داشته و اقبال بیشتری برای کنترل آن خواهد داشت.
عوارض بیش فعالی در بزرگسالی
اختلال بیش فعالی در بزرگسالان همواره می‌تواند عوارض و مشکلات زیر را در پی داشته باشد:
- عملکرد ضعیف در مدرسه یا محل کار
- روابط متشنج
- سلامت ذهنی و فیزیکی ضعیف
- بروز حوادث مکرر
- مصرف الکل یا مواد مدر
- سکته مغزی در سن بالا
معمولا بیش فعالی در بزرگسالان زمینه‌ساز بروز اختلالات روانی دیگر نمی‌شود، اما برخی از اختلالات روانی ممکن است با این عارضه همراه شوند:
- اختلالات خلقی: بعضی از افراد که به بیش فعالی در بزرگسالان مبتلا هستند همزمان دچار افسردگی، اختلالات دوقطبی و دیگر اختلالات خلقی هم می‌شوند. تمام مشکلات خلقی حتما مرتبط با بیش فعالی در بزرگسالان نیستند، اما الگوی تکراری شکست‌ها و ناکامی‌ها می‌تواند باعث بروز افسردگی شود.
- اختلالات اضطراب: اضطراب هم در افرادی که به بیش فعالی در بزرگسالان مبتلا هستند، شایع است. اضطراب به نگرانی، عصبانیت و دیگر نشانه‌ها منجر می‌شود.
- اختلالات شخصیتی: کسانی که از بیش فعالی در بزرگسالان رنج می‌برند، بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به اختلالت شخصیتی مانند اختلالت شخصیت مرزی یا شخصیت ضداجتماعی دچار می‌شوند.
- ناتوانی در یادگیری: افرادی که از بیش فعالی در بزرگسالان رنج می‌برند، معمولا نمرات پایین‌تری در امتحانات خود کسب می‌کنند.
تجربه و توصیه پرستاری در برخورد با ADHD بزرگسالان
در مراقبت از بزرگسالانی که با علائم بیش فعالی و نقص توجه زندگی می کنند، یکی از نکاتی که بیش از هر چیز اهمیت دارد، پرهیز از قضاوت کردن فرد است. گاهی فرد به دلیل فراموش کردن کارها، بی نظمی، ناتمام گذاشتن فعالیت ها یا دشواری در تمرکز، از اطرافیان بازخوردهای منفی دریافت می کند؛ در حالی که این رفتارها لزوما ناشی از بی مسئولیتی یا بی توجهی نیستند. در محیط مراقبتی، بهتر است به جای سرزنش کردن فرد، فعالیت ها به مراحل کوچک تر تقسیم شوند و برای کارهای مهم از یادآورها، برنامه روزانه و زمان بندی مشخص استفاده شود.
از نگاه مراقبتی، ایجاد یک محیط منظم و کم کردن عوامل حواس پرتی نیز می تواند انجام فعالیت های روزمره را آسان تر کند. اگر فرد تحت درمان قرار دارد، همراهی خانواده و مراقب برای پیگیری منظم جلسات درمانی و توجه به تغییرات رفتاری اهمیت دارد. البته پرستار یا مراقب نباید دارو را خودسرانه تغییر دهد یا درباره ادامه و قطع درمان تصمیم گیری کند؛ هرگونه تغییر در دارو یا برنامه درمانی باید با نظر پزشک انجام شود.
چه زمانی برای ADHD باید به متخصص یا روانپزشک مراجعه کنیم؟
داشتن بعضی ویژگی ها مانند حواس پرتی، فراموشکاری یا بی قراری به تنهایی به معنای ابتلا به ADHD نیست. زمانی مراجعه به متخصص اهمیت بیشتری پیدا می کند که این علائم مداوم باشند، در چند بخش زندگی فرد دیده شوند و عملکرد شغلی، تحصیلی، روابط یا زندگی روزمره را مختل کنند.
اگر فرد احساس می کند کنترل توجه و رفتار برایش دشوار شده، کارها را مرتب ناتمام می گذارد، نمی تواند زمان خود را مدیریت کند یا مشکلات ناشی از این علائم به طور مکرر باعث اختلال در زندگی او می شوند، بهتر است برای ارزیابی تخصصی اقدام کند.
همچنین اگر فرد قبلا تشخیص ADHD دریافت کرده اما علائم همچنان کنترل نشده اند، درمان فعلی عوارض ایجاد کرده است یا عملکرد روزمره او بهبود پیدا نکرده، مراجعه مجدد به روانپزشک یا متخصص مربوطه می تواند ضروری باشد.
سخن آخر
اختلال بیش فعالی و نقص توجه (ADHD) در بزرگسالی می تواند بر تمرکز، مدیریت زمان، روابط شخصی و عملکرد شغلی تاثیر بگذارد، اما به معنای ناتوانی در داشتن یک زندگی موفق و با کیفیت نیست. تشخیص دقیق، شناخت علائم و دریافت حمایت تخصصی می تواند به فرد کمک کند تا علائم خود را بهتر مدیریت کند و عملکرد روزمره خود را بهبود دهد.
روش درمان ADHD در بزرگسالان با توجه به شرایط هر فرد متفاوت است و ممکن است شامل دارو درمانی، روان درمانی، مداخلات رفتاری یا ترکیبی از این روش ها باشد. ایجاد نظم در برنامه روزانه، استفاده از راهکارهای مدیریت زمان و توجه و دریافت حمایت از متخصص نیز می تواند در کنار درمان اصلی کمک کننده باشد. مهم این است که مسیر درمان بر اساس نیازهای فرد و با نظر پزشک یا متخصص سلامت روان انتخاب و پیگیری شود.
- National Institute of Mental Health (NIMH). ADHD in Adults: 4 Things to Know. National Institutes of Health. https://www.nimh.nih.gov/health/publications/adhd-what-you-need-to-know
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Attention deficit hyperactivity disorder: diagnosis and management (NG87). https://www.nice.org.uk/guidance/ng87
- National Institute of Mental Health (NIMH). Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD). National Institutes of Health. https://www.nimh.nih.gov/health/topics/attention-deficit-hyperactivity-disorder-adhd
سوالات متداول
