زندگی برتر | ارائه خدمات پرستاری در منزل

پرستاری

فواید و مضرات رژیم کتوژنیک در سالمندان را بشناسیم

رژیم کتوژنیک در سالمندان  Ketogenic diet for seniors یکی از انواع رژیم های غذایی مورد استفاده برای کاهش وزن و سایر مراقبت های پزشکی است که در طی سال های اخیر به طور گسترده در بین عموم مردم رواج یافته است. طرفداران آن معتقدند که پیروی از اصول رژیم غذایی کتوژنیک باعث کاهش وزن، کاهش اشتها و افزایش قدرت ذهنی می شود. این در حالی است که پزشکان و متخصصان تغذیه از نتایج و اثرات آن اطمینان چندانی ندارند چرا که شواهد کافی برای تایید بی خطر بودن و یا اثرگذاری طولانی مدت این نوع رژیم وجود ندارد. رژیم غذایی کتوژنیک با چربی زیاد، مقدار کافی پروتئین و قند اندک، بدن را وادار می کند تا به جای قند از چربی برای تامین انرژی استفاده کند.

فواید رژیم کتوژنیک در سالمندان

در حالت عادی، قندهای پیچیده و ساده موجود در غذا، در بدن انسان به گلوکز تبدیل شده و به عنوان منبع تامین انرژی در سرتاسر بدن به ویژه مغز به کار برده می شود. حال اگر در رژیم غذایی، مقدار قند مصرفی کم باشد، کبد چربی را به اجزای ساده تری که اسید چرب نامیده می شود و نیز اجسام کتونی مبدل می کند. این اجسام کتونی وارد جریان خون و مغز شده و جایگزین گلوکز می شود.برخلاف دیگر رژیم های غذایی که لیست موارد مصرفی آن به شدت محدود است و برای کاهش وزن باید گرسنگی زیادی را تحمل کرد، لیست غذاهای موجود در رژیم کتوژنیک بسیار متنوع و گسترده است. در این مقاله به بررسی رژیم کتوژنیک در سالمندان خواهیم پرداخت:

رژیم کتوژنیک به چه نوع رژیمی گفته می شود؟

به طور کلی رژیم کتوژنیک، نوعی از رژیم غذایی است که کتون تولید می کند. این مواد زمانی تولید می شوند که مقدار محدودی از کربوهیدرات موجود باشد و انرژی مورد نیاز بدن از طریق مصرف شدن اسیدهای چرب حاصل شود. در طی این رژیم، مقدار چربی نسبتا زیاد و کربوهیدرات محدود است که این نسبت به صورت 75% چربی، 20% پروتئین و 5% کربوهیدرات خواهد بود. هدف رژیم کتوژنیک وارد شدن به کتوز است که به معنای سوزاندن چربی های ذخیره و تامین انرژی مورد نیاز بدن در نبود گلوکز کافی است.

آیا رژیم کتوژنیک در سالمندان بالای 60 سال توصیه می شود؟

فرآیند کاهش وزن در سنین 60 سال و بالاتر، به مراتب دشوارتر است و ممکن است در صورت جواب نگرفتن از روش های مختلف کاهش وزن، پزشک متخصص پیروی از رژیم کتوژنیک را توصیه کند. چرا که در دراز مدت، سالم تر است. باور نادرستی که در مورد رژیم کتوژنیک در سالمندان وجود دارد این است که برخی افراد به اشتباه تصور می کنند مصرف چربی در این رژیم غذایی، سبب مسدود شدن شریان ها می شود در حالی که در رژیم کتوژنیک، خوردن چربی ممکن است مانع حمله قلبی در افراد شود زیرا در طی این رژیم، در واقع چربی می سوزانید و وزن کم می کنید. با این حال بررسی دقیق ایمن بودن رژیم کتوژنیک در سالمندان و در درازمدت، نیاز به مشورت با پزشک متخصص دارد. به طور کلی، رژیم کتوژنیک در سالمندان می تواند به جلوگیری از پیشرفت مشکلات جسمانی و نیز درمان آن ها کمک کند. این رژیم در ابتدا برای درمان بیماری های عصبی مانند صرع مورد استفاده قرار می گرفت و در طی مطالعات بعدی که بر روی آن صورت گرفت، مشخص شد که از این رژیم می توان در درمان برخی بیماری های دیگر، بهره برد:

مطالعه کنید
پرستار در منزل

مضرات رژیم کتوژنیک در سالمندان

  • بیماری های قلبی: رژیم کتوژنیک در سالمندان می تواند ریسک فاکتورهای قلبی عروقی نظیر چربی خون، HDL، فشار خون و قند خون را بهبود ببخشد.
  • سرطان: در حال حاضر از رژیم کتو برای درمان برخی سرطان ها و کاهش سرعت رشد تومورهای سرطانی استفاده می شود.
  • آلزایمر: رژیم کتوژنیک موجب کاهش علائم آلزایمر شده و سرعت پیشرفت بیماری را کاهش می دهد.
  • پارکینسون: یک مطالعه بر روی رژیم کتوژنیک و بیماری پارکینسون نشان داد که این رژیم می تواند سبب کاهش علائم این بیماری شود.
  • آسیب های مغزی: بر اساس مطالعات صورت گرفته محققان، رژیم کتو می تواند در کاهش صدمات ناشی از آسیب های مغزی و افزایش سرعت بهبودی مغز پس از آسیب های مغزی کمک کند.

 

رژیم کتوژنیک در سالمندان شامل کدام دسته از مواد غذایی باید باشد؟

در طی رژیم کتوژنیک، مبنای اصلی برای انتخاب سبد غذایی روزانه باید بر اساس موارد زیر باشد:

  • گوشت: گوشت قرمز، استیک، همبرگر، سوسیس گوشت، گوساله، مرغ و بوقلمون.
  • ماهی با چربی بالا: سالمون، تن، قزل آلا.
  • تخم مرغ: تخم مرغ کامل که حاوی مقادیر زیادی امگا 3 باشد.
  • صیفی جات با کربوهیدرات پایین: بیشتر سبزیجات با رنگ تیره، پیاز، فلفل.
  • دانه ها و مغزها: بادام، فندق، مغز کدو حلوایی.
  • روغن های سالم: روغن زیتون خام، روغن نارگیل، روغن آووکادو.

یک سبد غذایی استاندارد در رژیم غذایی کتوژنیک باید شامل گوشت، ماهی، کره، دانه ها و مغزها، روغن های سالم و حجم بالایی از سبزیجات با کربوهیدرات پایین باشد.

گوشت در رژیم کتوژنیک در سالمندان

موارد منع مصرف رژیم کتوژنیک در سالمندان شامل چه مواردی است؟

سالمندانی که برای کاهش وزن و حفظ سلامتی، رژیم کتوژنیک را انتخاب می کنند، باید تحت نظر پزشک متخصص قرار بگیرند و مداوما با ان ها پیرامون جزئیات این رژیم مشورت کنند.

  • حذف میوه جات: مهم ترین نکته ی رژیم کتوژنیک در سالمندان، حذف کربوهیدرات هایی هم چون مواد قندی و میوه جات است. که این دسته، گوجه فرنگی را نیز شامل می شود.
  • حذف مواد غذایی فاقد چربی: مواد غذایی دارای برچسب “فاقد چربی”به احتمال زیاد حاوی نشاسته هستند که از موارد ممنوعه در رژیم کتوژنیک سالمندان است.
  • حذف مواد گوشتی فرآوری شده: بیشتر گوشت های فرآوری شده شامل مواد نگه دارنده ای نظیر نیتریت سدیم هستند که خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می دهند. توصیه متخصصان حوزه تغذیه بر این است که از گوشت ها و فرآورده های دامی طبیعی و مطمئن استفاده شود.
  • حذف انواع سس ها: سس هایی از جمله سس گوجه فرنگی، مایونز و کچاپ، حاوی مواد قندی و چربی های ترانس هستند که از موارد ممنوعه در رژیم کتوژنیک سالمندان است.
  • حذف کافئین: از جمله مواردی که از دید طرفداران رژیم کتوژنیک دور مانده است موضوع مصرف یا عدم مصرف کافئین است. در صورتی که فرد وارد مرحله کتوز شود، مصرف کافئین می تواند مضر باشد. به طور کلی استفاده از مواد کافئین دار در رژیم کتوژنیک، منطقه هتغذیه، می توانند گاهی کافئین را در برنامه غذایی خود بگنجانند.
  • حذف شیر: بسیاری از افراد اطلاع ندارند که شیر گاو دارای کربوهیدرات و از موارد ممنوعه در رژیم کتوژنیک در سالمندان است. که با مشورت و توصیه پزشک می توانند شیر سویا، نارگیل یا بادام  را جایگزین آن کنند.
  • حذف منابع کربوهیدرات: نان، برنج، سیب زمینی، بستنی، نوشابه، شیرینی، شکلات و … از جمله مواردی است که در طی رژیم کتوژنیک باید به طور کامل از سبد غذایی حذف گردد.
  • نقش پرستار در رژیم کتوژنیک در سالمندان
مطالعه کنید
ویتامین دی و اهمیت نقش آن در دوران سالمندی

عوارض رژیم کتوژنیک در سالمندان ممکن است شامل چه مواردی باشد؟

  • بروز آنفلونزای کتوژنیک
  • فشار بر روی کلیه ها
  • تغییر وضعیت گوارشی و باکتری های مفید روده
  • کمبود مواد مغذی
  • افزایش ریسک هایپوگلاسمی
  • آسیب های استخوانی
  • افزایش ریسک ابتلا به بیماری های مزمن
  • کاهش انرژی، تضعیف عملکرد ذهنی، مشکلات خواب، حالت تهوع

کدام دسته از سالمندان نباید از رژیم کتوژنیک پیروی کنند؟

  • افرادی که از فشار خون رنج می برند
  • افراد دارای بیماری دیابت خصوصا دیابت نوع1

با توجه به مواردی که در این مقاله ذکر شده لازم است برای استفاده از یک رژیم غذایی کتوژنیک برای سالمندان از یک متخصص تغذیه مشاوره به عمل آورده تا از مناسب بودن این رژیم برای سالمند اطمینان حاصل نماییم.  در خصوص سالمندانی که نیاز به مراقبت های دقیق و تخصصی دارند می توان از یک پرستار سالمند حرفه ای کمک گرفت. مرکز پرستاری زندگی برتر با کادری حرفه ای و با تجربه آمادگی دارد تا در هر ساعت شبانه روز به سالمندان  گرامی و خانواده های آن عزیزان خدمت رسانی نماید.

 

 

نوشتن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره رایگان با کارشناسان

کارشناسان مرکز پرستاری زندگی برتر آماده پاسخگویی به شما هستند