زندگی برتر | ارائه خدمات پرستاری در منزل

مقالات

سالمند چاق و نکات مراقبتی ویژه برای پرستار سالمند در منزل

سالمند چاق و مراقبت از او یکی از حساسترین و پیچیده ترین مسئولیت هایی است که یک خانواده ممکن است با آن روبرو گردد. در حقیقت توجه به این مطلب ضروری است که مراقبت از یک سالمند چاق تفاوت های چشمگیری با مراقبت از یک سالمند معمولی دارد.

چاقی وضیعت پزشکی است که بافت چربی بیش از حد طبیعی در بدن فرد انباشته شده باشد. انباشت بیش از حد بافت چربی می‌تواند باعث کاهش شاخص‌های سلامتی، از جمله کاهش میانگین طول عمر و/یا کاهش کیفیت زندگی گردد.

شایع‌ترین روش برای تخمین چاقی استفاده از شاخص توده بدنی (BMI) است. شاخصی که با تقسیم کردن وزن شخص بر حسب کیلوگرم بر توان دوم قد وی بر حسب متر به دست می‌آید. طبق تعریف هنگامی که شاخص توده بدن از ۳۰ (kg/m^۲) بیشتر شود، آن فرد چاق محسوب می‌شود.

سالمند چاق

افرادی که با اضافه وزن وارد دوره سالمندی می شوند با درصد بالایی از خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی و دیابت و … روبرو هستند. براساس یافته های مرکز ملی سلامت  در آمریکا, تعداد سالمندان چاق با شاخص توده بدنی( BMI)  بالاتر از 35 از سال 2000 تا سال 2010 به میزان 25 درصد افزایش داشته که این افرایش در سالهای بعدی با شیب صعودی ادامه یافته است.

از دلایل  اصلی بروز چاقی در سالمندان می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • کاهش حجم عضلات با بالا رفتن سن و افزایش حجم چربی در بدن
  • ادامه رژیم غذایی که از گذشته به آن عادت دارند بدون درنظر گرفتن کاهش میزان فعالیت بدنی
  • تغییرات هورمونی
  • تغییرات در میزان متابولیسم بدن
  • فاکتورهای ژنتیکی
  • کاهش فعالیت جسمی دراثر بیماریها

با در نظر گرفتن موارد فوق و مشکلات احتمالی برای مراقبت از سالمند چاق، رعایت موارد ذیل توسط پرستار و افراد خانواده از اهمیت بالایی برخوردار است:

گاهی اوقات افراد سالمند از پذیرفتن این حقیقت که مانند گذشته توانایی انجام امور شخصی خود ( استحمام – استفاده از دستشویی و …)  را ندارند سر باززده و از پذیرفتن شرایط جدید خودداری می نمایند. در این شرایط لازم است خانواده و اطرافیان  فرد سالمند با گفتگویی صمیمانه اهمیت حفظ سلامت او که از هر چیزدیگری برای خانواده مهم تر است را خاطر نشان کنند.

گاهی اعضای خانواده به دلیل وجود مشکلات روزمره نیاز به استفاده از کمک افراد ماهر و متخصص  برای مراقبت از سالمند چاق خود را دارند تا از بروز مشکلات احتمالی به دلیل عدم دانش کافی جلوگیری به عمل آورند و خود نیزدر کنار پرستار حضور پررنگی در مراقبت از سالمند داشته باشند. توجه به تناسب وزن بین پرستار و سالمند از نکات قابل توجه انتخاب پرستار است زیرا گاهی اوقات لازم است سالمند برای لحظاتی به پرستار تکیه نماید و داشتن قدرت بدنی کافی برای پرستار ضروری است.

مطالعه کنید
آیا کودکان نیز به اختلال دو قطبی مبتلا می شوند؟ پاسخ به ده ها سوال دیگر

سالمند چاق

  • استفاده از تجهیزات پزشکی مناسب

گاهی اوقات مراقبت از سالمند چاق برای پرستار به تنهایی امکان پذیرنمی باشد و لازم است جهت سهولت در جابه جایی و ارائه خدمات مناسب به سالمند از وسایل خاصی استفاده نمود. به عنوان مثال:

  • بالابر برقی برای بالا رفتن از پله یا بلند شدن از تخت
  • ویلچر با اندازه و استحکام مناسب
  • صندلی مناسب برای حمام
  • استفاده از دستگاه فشارسنج با ابعاد متناسب با بازوهای ضخیم

قابل ذکر است که خریداری و استفاده از این ابزارها در منزل ممکن است برای خانواده پرهزینه باشد اما ممکن است مراکزی در اطراف منزل سالمند وجود داشته باشد که بتوان در موارد اورژانسی برای تهیه این وسایل به آنها مراجعه نمود.

 

  • اندازه گیری دوره ای وزن 

ازبهترین روش ها برای نگهداری و مراقبت از سالمند چاق بررسی وزن سالمند در فواصل زمانی مشخص و ثبت ونگهداری اطلاعات بدست آمده برای ارائه به پزشکان است .برای اینکار ابتدا لازم است با اندازه گیری دور کمر سالمند و همچنین قد او میزان چاقی اورا مشخص سازید. در بهترین حالت  اندازه دورکمر سالمند نباید از اندازه نصف قد او بیشتر باشد. به عنوان مثال شخصی با 170 سانتی متر قد باید اندازه کمری کمتر از 85 سانتی متر داشته باشد.

با بررسی نمودار وزنی سالمند میتوان از بروز مشکلات ثانویه جلوگیری به عمل آورد زیرا گاهی اوقات افزایش یاکاهش وزن ناگهانی ممکن است به منزله وجود بیماریهای جدی در سالمند باشد که باید به صورت جدی مورد توجه قرارگیرد.

 

  • ورزش روزانه

30 دقیقه ورزش دربرنامه روزانه یک سالمند یکی از راه های موثر در افزایش سلامت جسمی و روحی او می باشد. البته هر ورزشی برای تمام سالمندان مناسب نبوده و لازم است حرکات ورزشی با در نظر گرفتن شرایط جسمی هر سالمند انتخاب گردد تا در دراز مدت سبب بهبود شرایط جسمی او گردد. پیاده روی، شنا و یوگای سبک از بهترین ورزش ها برای افراد سالمند می باشند. انجام روزانه ورزش نه تنها سبب متعادل ماندن وزن سالمند می گردد بلکه باعث کاهش فشارخون و بهبود وضعیت ذهنی آنها نیز می گردد.

مطالعه کنید
چگونه باید شکست در کودکان را به آنها آموزش دهیم؟

سالمند چاق

  • مراقبتهای تغذیه ای

بر طبق نظر کارشناسان تغذیه، بهترین رژیم غذایی برای سالمندان شامل انواع میوه و سبزیجات؛ کلیه غلات و آجیل ها ؛ لبنیات با چربی کم و اندکی پروتئین از نوع  ماهی یا گوشت سفید است. بهتر است تا آنجایی که ممکن است  مقدارموادی مانند گوشت قرمز؛ شیرینجات، لبنیات پرچرب و نمک در رژیم غذایی سالمند کاهش یابد. البته این رویکرد در تغدیه می تواند برای تمام گروه های سنی مفید واقع شود اما در مراقبت از سالمند چاق پایبندی به رژیم فوق بسیار با اهمیت و حیاتی است.

  • تشویق به حفظ روابط اجتماعی

ممکن است بعضی از افراد سالمند که با معضل چاقی دست به گریبان هستند به دلیل ضعف عضلانی ؛ مشکلات در تحرک، ترس از اقتادن و … دیگر تمایلی به ترک محل استراحت خود نداشته باشند. همچنین ثابت شده است که افراد مسن چاق در سنین بین 60 تا 74 سال با شدت  بیشتری به انواع بیماریهای روحی مانند افسردگی مبتلا می شوند. مراقبان در چنین شرایطی باید با گفتگو با سالمند و ترغیب او به راه رفتن و ایجاد روابط اجتماعی با سایر افراد خانواده و دوستان از بروز بیماری روحی مانند افسردگی و آلزایمر در سالمند جلوگیری نمایند. در ضمن ماندن در بستر در دراز مدت عواقب بیشماری نظیر افزایش وزن  بشتر و زخم بستر می گردد که شرایط او را وخیم تر خواهد نمود.

  • مراقبت های پزشکی

طبق گزارش مجله مراقبت های تغذیه ای در آمریکا، بیماریهای قلبی وابسته به چاقی در افراد سالمند با نرخ بیشتری منجر به مرگ و میر می گردد. لذا لازم است برای جلوگیری از بروز مشکلات جسمی در یک سالمند چاق؛ گروهی از پزشکان متخصص به نظارت دقیق بر وضعیت سالمند بپردازند. همچنین لازم است افراد مراقب با دقت و توجه کافی به دستورات پزشک در رعایت کلیه مراقبتهای پزشکی کوشا باشند.

همانگونه که بیان گردید مراقبت از سالمند چاق دارای پیچیدگی های مخصوص به هر سالمند است که با درنظر گرفتن شدت چاقی در هر فرد؛ نیازمند امکانات و مهارت های خاصی توسط مراقبین است. خوشبختانه مرکز پزشکی زندگی برتر با داشتن سالها تجربه در خدمات رسانی به سالمندان آماده ارائه انواع خدمات و مراقبت از سالمندان چاق در منزل است. رضایت و آرامش سالمند و خانواده های آن عزیزان اولویت این مرکز در ارائه خدمات است.

نوشتن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره رایگان با کارشناسان

کارشناسان مرکز پرستاری زندگی برتر آماده پاسخگویی به شما هستند